Perşembe, Mayıs 26Önemli Haberler

Nakliyat İş’ten E-ticaret açıklaması: ‘İş ortaklığı’ kılıf oldu

E-ticaretle birlikte gelişen “esnaf kurye sistemi” artırım devrinde kriz yarattı. Trendyol çalışanlarının yüzde 11 olarak belirlenen artırıma karşı başlattığı ve artırım oranı yüzde 38’e çıkınca sona erdirdiği aksiyonlar, öbür e-ticaret ve kargo şirketleri çalışanlarını da harekete geçirdi. Nakliyat-İş Genel Lideri Ali İstek Küçükosmanoğlu, “esnaf kuryelik” modelindeki sorunun çalışanlarla patron ortasındaki hukuksal olmayan kontratlardan kaynaklandığını açıkladı.

‘YÜKSEK KÂR HEDEFİ’

Giderek yaygınlaşan “esnaf kuryelik” modelini ve son günlerde çeşitli firmalardaki kurye ve dağıtıcıların başlattığı hareketleri Cumhuriyet’e kıymetlendiren Nakliyat-İş Genel Lideri Ali İstek Küçükosmanoğlu, sistemin yalnızca Türkiye değil Avrupa’da da tartışma yarattığını anlattı. Çevrimiçi satışın akabinde gelişen “esnaf kuryelik” modelini “Esnaf kurye dediğimiz çalışanlar; aracın bakımı, yakıtı ve muayenesine kadar tüm masraflardan sorumlu oldukları bir mukaveleyle vergi mükellefi oluyor” kelamlarıyla açıkladı. Küçükosmanoğlu, “Esnaf kuryelik modelinde alt-üst patron ilgisi bulunuyor. Tüm sorumlulukların alt patrona devredilmesi hukuksal olmayan bir kontrata dayandırılıyor. Yapılan kontrat, çalışanları sisteme bağlamak için ‘iş ortaklığı’ olarak açıklanıyor. Lakin çalışanlara bu kontratların bir örneği bile verilmiyor” yorumunu yaptı. Daha evvel benzeri bir durumun Yurtiçi Kargo’da “acente” modeliyle yaşandığını anımsatan Küçükosmanoğlu, şöyle konuştu:

“Acente sistemiyle alakalı davalarda, bu çalışanların da emekçi sayılması, kıdem ve ihbar tazminatlarının olması gerektiği üzere tüzel olarak kazanılmış haklar var. Yargıtay tarafından verilen kararlar var. Bu mukaveleler hukuksuz lakin firmalar tarafından kârı artırmanın, çalışanları kendi belirledikleri şartlara mahkûm etmenin ve sendikal örgütlenmeyi zorlaştırmanın bir aracı olarak kullanılıyor.”

Trendyol çalışanlarının yüzde 70’inin üniversite mezunu olduğunu, bir kısmının da yüksek lisans yaptığını söz eden Küçükosmanoğlu, şunları kaydetti:

İŞSİZLİĞİN GÖSTERGESİ

“Aslında bu durum Türkiye’deki işsizliğin de bir göstergesi. Trendyol’da yapılan yüzde 11’lik artırım sonrasında, masrafları çıkardığımızda kurye arkadaşlara kalan para, minimum fiyatın altındaydı. Fiyat konusunda şikâyetleri olan çalışanlara, krediyle aldıkları dağıtım araçlarının borçları nedeniyle ayrılma talihleri olmadığı için, ‘Beğenmiyorsan çalışma’ karşılığı veriliyordu.”

Aras Kargo ve Hız Kargo’da acente sistemleriyle çalışanların da birebir durumları yaşadığını kaydeden Küçükosmanoğlu, şunları söyledi: “Trendyol’daki kazanım, bu alandaki öbür firmaların çalışanlarında da misal bir çaba eğilimini beraberinde getirdi. HepsiJET’teki hareketler sonrasında birtakım çalışanların iş akitleri feshedildi. Bu hareketlerdeki çalışanları takip ediyoruz, bağlantı halindeyiz. Patronlar kişisel yansıları bir biçimde engelleyebiliyor. Sendika olarak resen oluşan bu reaksiyonları, örgütlü bir reaksiyona dönüştürmek istiyoruz.”

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

istanbul escort | beylikdüzü escort | istanbul escort bayan | tesettürlü escort | halkalı escort | kayaşehir escort | şirienevler escort |